Elke Belgische kredietverstrekker is wettelijk verplicht om er te kijken voordat hij je een lening geeft. Toch weten weinig mensen precies wat erin staat, wie het beheert, en (belangrijker nog) hoe ze hun eigen dossier kunnen inzien.
Wie beheert de CKP, en waarom bestaat ze?
De Centrale voor Kredieten aan Particulieren (CKP) wordt beheerd door de Nationale Bank van België. Ze bestaat om twee redenen: kredietverstrekkers een middel geven om de terugbetalingscapaciteit van een aanvrager in te schatten, en overkreditering (mensen die meer lenen dan ze kunnen dragen) helpen voorkomen. Elke kredietverstrekker in België is verplicht de CKP te raadplegen voor hij een consumentenkrediet of hypothecair krediet toekent.
Wat staat er precies in?
Twee categorieën gegevens, en het onderscheid is belangrijker dan het lijkt:
1. Alle lopende kredieten: persoonlijke leningen, kredietopeningen (kredietkaarten met gespreide terugbetaling), verkopen op afbetaling, hypothecaire kredieten. Dit is puur registratief: het toont wat je al aan lopende verplichtingen hebt, zonder waardeoordeel.
2. Wanbetalingen: zodra je minstens twee maandelijkse afbetalingen mist, registreert de kredietgever dat als achterstal. Dit is wat mensen de “zwarte lijst” noemen, hoewel die term nergens officieel gebruikt wordt. Sta je zelf geregistreerd en zoek je naar je opties? Lees dan ons artikel sta je op de zwarte lijst? dit zijn je opties.
Hoe lang blijven gegevens geregistreerd?
- Lopende kredieten zonder probleem: blijven geregistreerd zolang het krediet loopt.
- Wanbetalingen die volledig zijn afgehandeld: verdwijnen één jaar na volledige terugbetaling.
- Wanbetalingen die nooit worden afgehandeld: blijven tien jaar geregistreerd vanaf het moment van de wanbetaling.
Dat verschil, één jaar tegenover tien jaar, is precies waarom het de moeite loont om een openstaande achterstal zo snel mogelijk te regelen, zelfs als het gaat om een klein bedrag.
Hoe vraag je je eigen dossier op?
Iedereen heeft het recht om gratis het eigen CKP-dossier te raadplegen, via de website van de Nationale Bank van België. Je hebt hiervoor een elektronische identiteitskaart (eID) met kaartlezer nodig, of een andere erkende inlogmethode (zoals itsme). Dit kost niets en kan op elk moment, ook als je geen lening aan het aanvragen bent.
Doe dit sowieso voor je een lening aanvraagt. Zo weet je vooraf exact wat een kredietverstrekker ziet, en kan je eventuele fouten (het gebeurt weleens dat een afgehandelde schuld niet correct is bijgewerkt) tijdig laten corrigeren. Meer van dit soort praktische stappen lees je in ons artikel over de meest gemaakte fouten bij een lening afsluiten.
Wat als er een fout in je dossier staat?
Registraties zijn niet onfeilbaar. Denk aan een schuld die je wel degelijk hebt afbetaald, maar waarvan de update niet correct is doorgevoerd door de kredietgever. In dat geval:
- Vraag eerst je dossier op om de exacte registratie te zien.
- Neem contact op met de kredietverstrekker die de registratie heeft doorgegeven. Zij zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de gegevens, niet de Nationale Bank zelf.
- Blijft het probleem bestaan, dan kan je een klacht indienen bij de Nationale Bank van België.
Wat betekent een registratie voor een nieuwe kredietaanvraag?
Een registratie is geen automatische weigering. Kredietverstrekkers wegen verschillende factoren mee: hoe recent de wanbetaling was, of ze inmiddels is afgehandeld, en je huidige inkomen en vaste lasten. Een oude, volledig afgehandelde registratie weegt beduidend minder zwaar dan een lopende, recente achterstal.
Veelgestelde vragen
Zien alle kredietverstrekkers dezelfde gegevens? Ja, iedereen die wettelijk verplicht is de CKP te raadplegen, ziet dezelfde geregistreerde gegevens. Er bestaat geen aparte “lichte” of “zware” versie per aanbieder.
Kan ik zelf iets uit mijn dossier laten verwijderen? Niet zomaar. Alleen als de registratie foutief is. Een correcte registratie van een wanbetaling verdwijnt pas na de wettelijke termijn (één of tien jaar), niet op verzoek.
Wordt een minilening ook geregistreerd? Ja, elk consumentenkrediet, hoe klein ook, wordt geregistreerd in de CKP, net als de eventuele wanbetaling ervan.